|
Aikido-Istorijat Realen
Aikido-Istoijat Marui-Istorijat
Aikido e moderna bore~ka ve{tina sozdadena vo 20
vek. Nejzin Osnova~ e Morihej Ue{iba(1883-1969). Toj
izvr{il sistematizacija i gi usovr{il tehnikite na razni
isto~ni bore~ki ve{tini, koi gi ve`bal vo mladosta. Vrz
osnova na toa svoe iskustvo vo 1925 godina ja sozdal
ve{tinata AIKIDO. Korenite na
izvornioto aikido le`at vo ve{tinata aiki-xiu-xicu, sozdadena vo
devetiot vek vo Japan, vreme na mnogu op{testveni previrawa,
razni klanovi i kontra klanovi. Vo toj period aiki-xicu bila samo edna od
mnogute bore~ki ve{tini i {koli. Nea ja sozdal princot Tei|un,
{estiot sin na carot Seiva(859-880). |

Morihej Ue{iba (1883-1969) |
Tei|unievata metoda se sostoela vo zadavawe udari so raka,
kako so me~, koi bile naso~eni kon razli~ni otvori na
samurajskite i drugite voeni oklopi. Dolgo vreme ovaa
ve{tina se razvivala sporo se dodeka vo familijata Minamoto, so nea ne se zapoznal
[inra Saburo
Jo{imicu, general i odli~en strateg, koj poznaval
razni bore~ki ve{tini, a se razbiral i vo medicina, posebno
anatomija. Jo{imicu ja pro{iril i zbogatil aiki-xiu-xicu, pa duri sozdal i
sistem od ovaa ve{tina koj go narekol daito-ako-aiki-xiu-xicu.
Morihej Ue{iba
u~el aiki-xiu-xicu vo Daito {kolata od 1911 do 1916
godina, koga dobil i diploma od ovaa {kola. Ovoj period bil
mnogu va`en vo `ivotot na Ue{iba i vo sozdavaweto na
aikidoto. Ue{iba i pred toa u~el bore~ki ve{tini. U{te kako
14 godi{no mom~e po~nal da se interesira za budo. Koga
napolnil 18 godini zaminal vo Tokio za da stane golem
trgovec. Bidej}i dewe rabotel, no}e zapo~nal da izu~uva
xiu-xicu vo Kito
{kolata.
So tek na
vreme qubovta kon budo ve{tinite gi preminala ambiciite i
ve}e vo 1903 godina, Ue{iba zaminal da u~i me~uvawe (ken xicu) vo Jagju
{kolata. Posle Daito {kolata, u~el xiu-xicu vo {kolata A{inkage (1922 god.), a vo 1924
godina u~el i borba so kopje (jarixucu). Stanal golem ekspert za
bore~ki ve{tini, no niedna ne go zadovolila. Vo site imalo
premnogu nasilstvo, premnogu povredeni i mrtvi.
Ue{iba smetal deka
borbite, ~ija cel e da se povredi ili ubie protivnikot,
treba da se zabranat. Na protivnikot treba samo da mu se
poka`e deka, upotrebata na fizi~ka sila e besmislena. Pa
taka odlu~il da go sozdade aikidoto, i toa vo 1925 godina vo
svojata 42 godina od `ivotot. Pokraj formiraweto na
asocijacija od pogolem razmer, aikidoto be{e tajna ve{tina,
poznata samo na mal broj lu|e se do 1948 godina. Pri~inata
za toa bila ednostavna: Ue{iba ne sakal da im dade na lu|eto
ve{tina koja mo`e da se zloupotrebi, posebno ne vo periodot
na Vtorata svetska vojna. Od 1948 godina aikidoto mnogu brzo se
pro{irilo po svetot. No, pred krajot na `ivotot, a posebno
po smrtta na Morihej Ue{iba, se slu~ilo toa {to toj vo
svoeto u~ewe i ve{tina ne go posakuval: se formirale nekolku
stilovi na aikido, me|u koi vo su{tina nema nikakva razlika,
no nekolku golemi majstori sakale da mu dadat na aikidoto
nekoj svoj beleg. |
| |